Czym jest alkoholizm jak go leczyć?

Kiedy psychoterapia? | 0 comments

Alkoholizm to choroba polegająca na fizycznym i psychicznym uzależnieniu od alkoholu. Nałóg jest poważnym, złożonym problemem nie tylko dla osoby nim dotkniętej, ale też dla jej bliskich i otoczenia. W związku z wysokim ryzykiem poważnych konsekwencji zdrowotnych (w tym nawet śmierci) oraz społecznych, alkoholizm jest stanem wymagającym podjęcia specjalistycznego leczenia. Wskazana jest również psychoterapia alkoholowa.

Choć w naszej kulturze wciąż pokutuje mit alkoholika jako życiowego nieudacznika, pijącego piwo pod lokalnym sklepem, nie należy zapominać, że choroba alkoholowa może dotknąć każdego – niezależnie od zarobków, wykształcenia, pozycji społecznej, wieku czy płci.

Obecnie coraz poważniejszym problemem staje się, na przykład, tzw. alkoholizm wysokofunkcjonujący. Mamy z nim do czynienia, gdy osoba odnosząca sukcesy w życiu zawodowym, dla której praca jest nadrzędną wartością, niejako „po pracy” odreagowuje stres czy niepowodzenia osobiste – właśnie poprzez nadużywanie alkoholu. Choć osoba ta wydaje się panować nad piciem, grozi jej popadnięcie w złe nawyki, które z czasem mogą wymknąć się spod kontroli i zniszczyć ciężko wypracowaną karierę. Jak więc się bronić przed alkoholizmem?

Przede wszystkim trzeba pamiętać, że uzależnienie od alkoholu jest bardzo podstępną chorobą, która wkrada się w życie po cichu i małym krokami. Jak to się dzieje? Specjaliści zajmujący się tym zagadnieniem wyróżnili cztery podstawowe fazy rozwoju choroby alkoholowej.

Faza pierwsza, zwana jest etapem wstępnym, prealkoholowym – na tym etapie picie ma głównie charakter towarzyski, a jego celem jest przyjemność. Pojawiają się tu jednak pierwsze sygnały ostrzegawcze, takie jak rozpoczęcie picia alkoholu dla złagodzenia napięć, stresu, smutku i innych nieprzyjemnych doznań. Co ważne – wzrasta przy tym tolerancja na alkohol, co oznacza, że dla uzyskania pożądanego efektu trzeba pić coraz więcej.

Faza druga zwana jest fazą ostrzegawczą – na tym etapie charakterystyczne jest pojawienie się pierwszych problemów z pamięcią, czyli incydentów „urwanego się filmu” na skutek intensywnego spożywania alkoholu. Ważne są też takie symptomy, jak:

  • sięganie po alkohol z własnej inicjatywny
  • aktywne poszukiwanie lub organizowanie „okazji” do picia i usprawiedliwianie nimi coraz częstszego picia
  • wzrost częstotliwości stosowania alkoholu jako „lekarstwa” na mniejsze i większe życiowe trudności
  • zaczyna się ukrywanie faktu częstego spożywania alkoholu.

Faza trzecia, czyli krytyczna, to faza obserwowana, gdy osoba pijąca wyraźnie traci kontrolę nad spożywaniem alkoholu, czyli przestaje panować nad tym kiedy, gdzie, z kim i ile alkoholu pije. Nasilają się lub powstają problemy i zaniedbania w różnych sferach życia – zawodowej, rodzinnej (konflikty, agresja, przemoc), towarzyskiej, a także fizycznej (wygląd, higiena, odżywianie) oraz intrapsychicznej. Najczęściej osoba wciąż zaprzecza, że jest alkoholikiem. Ma jednak coraz mniej zainteresowań, a coraz więcej energii i czasu poświęca alkoholowi. Można zauważyć naprzemiennie okresy wzmożonego picia i okresy abstynencji.

Faza czwarta, zwana fazą przewlekłą, to etap, w którym brak podjęcia leczenia i terapii może skończyć się śmiercią. Charakterystyczne dla tego etapu objawy to:

  • całkowita utrata kontroli nad spożywaniem alkoholu
  • poważne zaniedbania i konsekwencje zdrowotne (fizyczne, psychiczne), zawodowe, społeczne i w każdej innej sferze życia
  • długotrwałe ciągi alkoholowe
  • picie samotne
  • picie poranne
  • picie alkoholi niespożywczych
  • spadek tolerancji na alkohol
  • większość czasu i energii koncentruje się wokół zdobywania i picia alkoholu (możliwe konflikty z prawem, np. kradzieże).

Czy to już uzależnienie od alkoholu?

Jak rozpoznać, czy mamy już do czynienia z uzależnieniem od alkoholu? Jak odróżnić picie bezpieczne od ryzykownego?

Istnieją normy tak zwanego picia umiarkowanego lub bezpiecznego, określające ile maksymalnie można wypić alkoholu (okazjonalnie/dziennie/tygodniowo), aby zminimalizować ryzyko poważnych konsekwencji zdrowotnych i społecznych. Limity spożycia alkoholu ustalone przez WHO są nieco inne dla kobiet i mężczyzn. Limity określone zostały na podstawie dopuszczalnej ilości porcji standardowych, gdzie jedna porcja to 10 g czystego alkoholu.

Bezpieczne korzystanie z alkoholu w przypadku mężczyzn należy monitorować posługując się następującymi limitami:

  • okazjonalnie – bezpieczne jest jednorazowe spożycie maksymalnie 6 porcji standardowych alkoholu, czyli około 3 piw (po 0,5 l każde) o typowej mocy (do 5 proc.) lub 3 kieliszków wina (po 200 ml każdy kieliszek), lub 180 ml wódki
  • codziennie – tutaj obowiązuje nie tylko zasada ilościowa, ale również częstościowa; po pierwsze, należy pamiętać o co najmniej dwóch dniach bez alkoholu w tygodniu, a po drugie, dziennie nie należy przekraczać 4 porcji standardowych, które w przeliczeniu oznaczają około 2 typowe piwa dziennie lub 2 kieliszki wina, lub 120 ml wódki
  • tygodniowo – oprócz powyższych limitów, trzeba też pamiętać, aby nie przekroczyć ogólnej dawki tygodniowej, która w przypadku mężczyzn wynosi 28 porcji standardowych, czyli około 13 piw lub 3 butelki wina (0,75 l każda), lub 0,8 l wódki.

W przypadku kobiet limity bezpiecznego picia alkoholu są nieco niższe i wyglądają następująco:

  • okazjonalnie – jednorazowo maksymalnie 4 porcje standardowe, czyli około dwa piwa (po 0,5 l każde, do 5 proc.) lub dwa kieliszków wina (po 200 ml każdy kieliszek), lub 120 ml wódki
  • codziennie – tutaj, po pierwsze, tak samo jak u mężczyzn, obowiązuje zasadach dwóch dni abstynencji w tygodniu, a po drugie, dziennie nie należy przekraczać 2 porcji standardowych, czyli około 1 piwa dziennie lub 1 kieliszka wina, lub 60 ml wódki
  • tygodniowo – w przypadku kobiet tygodniowy limit alkoholu wynosi 14 porcji standardowych, czyli około 7 piw lub 2 butelki wina (0,75 l każda), lub 0,4 l wódki.

Terapeuta alkoholowy – kiedy się do niego zgłosić?

Poza kontrolowaniem ilości wypijanego alkoholu, trzeba też zwracać uwagę na sygnały ostrzegawcze, które wskazują dynamikę nawyków związanych ze spożyciem i mogą alarmować, gdy sprawy pójdą w niepokojącą stronę. Najważniejsze sygnały ostrzegawcze:

  • wrasta częstotliwości picia, pojawiają się trudności z zachowaniem okazjonalnych, dziennych i tygodniowych limitów WHO
  • rośnie tolerancja na alkohol (dla uzyskania pożądanego efektu konieczne jest picie większych ilości alkoholu lub przy wypiciu takiej ilości co zwykle, poziom upojenia jest wyraźnie mniejszy niż zazwyczaj był)
  • często dochodzi do upijania się
  • zdarzają się incydenty „urywania się filmu”
  • alkohol staje się „lekiem” na życiowe bolączki
  • wzrasta znaczenie alkoholu w życiu codziennym – myśli coraz częściej biegną w stronę picia i okazji z tym związanych
  • zdarza się picie alkoholu w sytuacjach ryzykownych, gdy wymagana jest trzeźwość (np. kierowanie pojazdem, obsługa maszyn, opieka nad dziećmi, obowiązki zawodowe, przyjmowanie leków)
  • na skutek picia alkoholu zaczynają pojawiać się lub pogłębiać problemy – zarówno związane ze zdrowiem fizycznym i psychicznych, jak też trudności w relacjach międzyludzkich, w życiu osobistym i zawodowym
  • pomimo problemów osoba nie rezygnuje z picia alkoholu
  • osoby bliskie (rodzina, przyjaciele, znajomi) wyrażają zaniepokojenie związane ze spożywaniem alkoholu danej osoby i zwracają uwagę na potrzebę wprowadzenia ograniczeń i zmiany nawyków.

W przypadku obaw o to, że dana osoba (my lub ktoś inny) znajduje się na granicy uzależnienia od alkoholu, można dodatkowo skorzystać z testów przesiewowych, takich jak AUDIT czy MAST. Testy te są dostępne w internecie, jednak dobrze jest wynik skonsultować ze specjalistą, takim jak psycholog, psychoterapeuta lub terapeuta alkoholowy, który będzie umiał trafnie zinterpretować rezultat i określić zagrożenie. Dla osób mieszkających w województwie mazowieckim terapia alkoholowa w miastach takich, jak Warszawa czy Pruszków, dostępna jest np. w CP Adiuta.

Psychoterapia alkoholowa – dlaczego warto skorzystać?

Podjęcie psychoterapii alkoholowej jest ważne ze względu ta to, jak poważne skutki niesie ze sobą nieleczone uzależnienie od alkoholu. Wśród najważniejszych skutków zdrowotnych pod względem fizycznym należy wymienić:

  • marskość wątroby
  • zapalenie żołądka
  • padaczka
  • uszkodzenie układu nerwowego
  • niedożywienie i związane z tym niedobory witamin i minerałów oraz wyczerpanie organizmu
  • śmierć.

Z kolei wśród najważniejszych skutków zdrowotnych alkoholizmu pod względem psychicznym należy wymienić:

  • majaczenie
  • halucynoza alkoholowa
  • encefalopatia Wernicke’go
  • zespół Korsakowa.

Ponadto, uzależnienie od alkoholu niszczy życie rodzinne, społeczne oraz zawodowe człowieka, ostatecznie doprowadzając go do tragicznej sytuacji w każdej sferze funkcjonowania, między innymi do głębokiej samotności.

Poradnia terapii uzależnienia od alkoholu i współuzależnienia Warszawa

Oprócz osoby uzależnionej, ofiary nałogu to też jej bliscy, którzy są narażeni przede wszystkim na ciągły stres, niepewność co do teraźniejszości i przyszłości, brak poczucia bezpieczeństwa. W związku z problemem alkoholowym obecnym w domu, bliscy osoby uzależnionej przyjmują różne strategie, pozwalające im jakoś przetrwać trudną sytuację – niestety, strategie te często wcale nie są świadomie wybierane, ale osoba niejako w nie „wpada”, kierowana różnymi psychologicznymi uwarunkowaniami. Jedną z takich strategii może być współuzależnienie.

Czym jest współuzależnienie? Jak podkreśla PARPA, nie jest to choroba, ale nieprawidłowe przystosowanie się do sytuacji problemowej. Charakterystyczne dla współuzależnienia jest:

  • skupianie się na problemie alkoholowym współdomownika
  • zaprzeczanie problemowi alkoholowemu
  • ukrywanie problemu przed innymi ludźmi
  • przejmowanie kontroli nad piciem osoby uzależnionej (próby ograniczania picia i sytuacji wiążących się z nim)
  • branie na siebie efektów zachowania osoby uzależnionej (np. spłacanie długów, kłamanie dla zachowania dobrego imienia, dbanie o higienę)
  • przejmowanie obowiązków domowych.

Współuzależnienie może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych, takich jak choroby psychosomatyczne, nerwice, zaburzenia emocjonalne i poznawcze, samotność, depresja. Dlatego właśnie osoba cierpiąca wymaga specjalistycznej pomocy psychologicznej. Pomoc taką można uzyskać w ośrodkach i poradniach prowadzących terapię uzależnień, a także w placówkach psychoterapeutycznych. Specjalistyczne wsparcie w tym zakresie oferuje Centrum Psychoterapii Adiuta.

Przyczyny uzależnienia od alkoholu

Dlaczego niektóre osoby popadają w alkoholizm? Przyczyny tego uzależnienia mogą być bardzo różne – zarówno w sferze biologicznej, jak i środowiskowej i wewnątrzpsychicznej.

Pod względem biologicznym najważniejsza wydaje się fizjologia. Osoba pijąca alkohol doświadcza dzięki spożyciu przyjemnych skutków, takich jak odprężenie, euforia, dobry nastrój. Pozytywne stany związane są ze zwiększonym wydzielaniem dopaminy na skutek spożycia alkoholu. Takie efekty mogą skłaniać do częstszego sięgania po alkohol w celu poprawy samopoczucia, jednak same one raczej nie wystarczą do powstania uzależnienia. Decydujące mogą okazać się czynniki psychologiczne i środowiskowe.

Pod względem środowiskowym ważne jest wychowanie, czyli wyniesione z domu wzorce postępowania – w tym radzenia sobie w sytuacjach problemowych. Co jednak istotne, dorastanie w dysfunkcyjnym lub wręcz patologicznym systemie rodzinnym wiąże się nie tylko z przejęciem niekorzystnych wzorców radzenia sobie z trudnościami, ale często prowadzi także do powstania różnego rodzaju zaburzeń psychicznych – na skutek przeżytych traum, nagromadzenia złych doświadczeń i nieprzepracowania ich. Brak analizy przeszłości pod względem psychologicznym może prowadzić do nieradzenia sobie w podobnych okolicznościach w życiu dorosłym i do nieświadomego kierowania się różnego rodzaju mechanizmami obronnymi, które dają tylko pozorne poczucie kontroli i bezpieczeństwa. Jednym z takich mechanizmów może być ucieczka od trudności w używki, w tym w alkohol.

Terapia antyalkoholowa Warszawa

Terapia antyalkoholowa jest wskazana dla każdej osoby, u której pojawia się problem z korzystaniem z alkoholu. Tak jak każdego może dotknąć choroba alkoholowa, tak też każdy może potrzebować specjalistycznego leczenia i pomocy takiej, jak psychoterapia alkoholowa.

Jak wygląda leczenie alkoholizmu? Pierwszym krokiem zawsze jest indywidualna decyzja o zwróceniu się po pomoc do specjalisty. Często jednak bywa tak, że osoba uzależniona sama nie widzi swojego problemu i zgłasza się do terapeuty jedynie dla „świętego spokoju”, bo nalegają na to jej bliscy. Niezależnie jednak od pierwszego motywu, leczenie alkoholizmu można podzielić na trzy etapy.

Na etapie wstępnym pojawia się pierwsze rozpoznanie problemu i diagnoza. Diagnozę powinien potwierdzić specjalista, czyli na przykład terapeuta od uzależnień alkoholowych. Następnie – szczególnie gdy pacjent nie przyszedł z własnej inicjatywy i nie zauważa swojego uzależniania – terapeuta podejmuje działania mające na celu uświadomienie i akceptację problemu alkoholowego przez pacjenta oraz zmotywowanie osoby uzależnionej do podjęcia terapii odwykowej.

Drugi etap wychodzenia z alkoholizmu to etap leczenia odwykowego. W zależności od stopnia zaawansowania choroby, dostępne są różne formy terapii – w oddziale zamkniętym, w dziennym oddziale odwykowym lub ambulatoryjnie w specjalistycznych ośrodkach i poradniach leczenia uzależnień, (potocznie można je znaleźć pod takimi nazwami, jak np.: porania aa lub poradnia alkoholowa Warszawa).

Ostatnim etapem jest dalsza terapia antyalkoholowa. Po etapie leczenia odwykowego ważne jest podtrzymanie i wzmocnienie efektów podstawowej terapii, co można osiągnąć zarówno w grupie wsparcia AA (Anonimowych Alkoholików), jak też indywidualnie (np. Centrum Psychoterapii Adiuta).

Na każdym z powyższych etapów kluczowa jest aktywność pacjenta i jego chęć wyjścia z nałogu. W związku z tym podstawą terapii jest, po pierwsze, samoświadomość osoby uzależnionej, czyli jej wiedza o tym, że cierpi na chorobę alkoholową, a po drugie wewnętrzna motywacja pacjenta do konsekwentnej walki z uzależnieniem. Motywacja wewnętrzna jest kluczowa, ponieważ jest bardziej stała niż motywacja zewnętrzna. Jeśli osobista motywacja jest oparta na przemyślanej i ugruntowanej pracą z psychoterapeutą decyzji, znacząco zwiększy prawdopodobieństwo wytrwania w abstynencji.

Terapia antyalkoholowa Warszawa. Gdzie szukać pomocy?

Przy wyborze terapii antyalkoholowej warto przywołać kwestię przyczyn alkoholizmu, które często sięgają głęboko zakorzenionych problemów, nawarstwiających się przez lata. W wydobywaniu trudności na światło dzienne i przepracowywaniu ich specjalizują się psychoterapeuci z Centrum Psychoterapii Adiuta w Warszawie i Pruszkowie, którzy pracują w nurcie psychoterapii analitycznej oraz psychodynamicznej. Są wśród nich terapeuci uzależnień. Będzie to z pewnością odpowiednia pomoc zarówno na pierwszym, wstępnym etapie leczenia alkoholizmu, jak też na etapie trzecim, czyli w dalszej psychoterapii alkoholowej.

0 Comments

Submit a Comment

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany.

Nasza polityka prywatności


Pin It on Pinterest

Share This